VADİÜ’S-SEYL MEYDAN MUHÂREBESİ


Kuzey Afrika’da hâkimiyet kurmak isteyen Portekizlilere karşı, Fas şerîflerinden Abdülmelik’in dâvetiyle bölgeye Osmanlı kuvveti gönderildi. Portekiz Kralı Sebastiao, yanında Şürefâ-ı Sâdiyeden Mevlây Muhammed de olduğu halde Osmanlılara karşı harekete geçti. Sebastiao 360 topla takviyeli 80.000 kişilik kuvvet ve kuvvetli bir donanmayla Kuzey Afrika’ya çıkarma yaptı. Cezâyir-i Garb Beylerbeyi Halil Paşa kumandasındaki Osmanlı ordusu ve Abdülmelik’in kuvvetleri, Portekizlilere karşı cephe alıp, Vadiü’s-Seyl Ovasının Kasrü’l-Kebîr mevkiinde karşılaştı. Çok şiddetli bir muhârebe oldu. Portekizliler müthiş bir bozguna uğradı. Kral Sebastiao ve Mevlây Muhammed bozgundan kaçarken nehirde akıntıya kapılarak boğuldular. Portekiz ordusundan 20.000 asker muhârebe meydanında öldürüldü. 40.000 esir alındı. Gemilerle kaçmayı başaran Portekiz askerlerinden bir kısmı, Cezayir’den kalkan bir Osmanlı filosunun taarruzuna uğradı. Bu sırada Abdülmelik de, büyük zaferin sevincinden muhârebe meydanında vefât etti. Osmanlılar, Abdülmelik’in yerine oğlu Ahmed el-Mansûr’u Fas Şerîfi tanıdılar.

Vadiü’s-Seyl Muhârebesi neticesinde, Osmanlı hâkimiyeti Kuzey Afrika’nın batı sâhillerine kadar genişledi. Sultan Üçüncü Murâd Han (1574-1595), Ahmed el-Mansûr’u Magrip Sultanlığına tâyin etti. Muhârebe sonunda pekçok ganîmet alındı. Ahmed el-Mansûr hazinelerle altınları Osmanlı merkezine gönderdi. Altınların çokluğundan Ahmed el-Mansûr’a (ez-Zehebî) lâkabı takıldı. Vadiü’s-Seyl mağlûbiyeti Portekiz Krallığının çok gerilemesine sebep oldu. Sebastiao’nun oğlu olmadığından yerine amcası Hanri geçti. 1580’de İspanyol kralı İkinci Filip, Portekiz krallığını ele geçirdi. Hindistan sâhillerine kadar uzanan Portekiz sömürgeciliği de geriledi.
Yeni Rehber