Hayatı Tarihî kaynaklar Endülüslü Firnas'ın da uzun
çalışmalar sonunda yeni bir keşifte bulunup bir cihaz yaptığını, üzerine kumaş
geçirip kanat yerine büyük kuş kanatları taktığını ve bu âleti çalıştırarak
havalanıp uçtuğunu kaydeder. Üstelik havada uzun süre kuşlar gibi süzüldüğünü,
daha sonra da yavaşça yere indiğini söyler.
Diğer çalışmaları İbn
Firnas'da birçok alanda çalıştı, kimya, fizik, astronomi okudu. Astronomi
tabloları hazırladı, şiir yazdı, el-Makata adlı saati tasarladı.
Kumdan
cam imalatını icad etti ve ayrıca kaya kristallerini kesme yöntemini geliştirdi.
O zamana kadar sadece Mısırlılar kristal kesmeyi biliyordu. Bundan sonra,
İspanya Mısır'dan kuartz ihracını bıraktı.
Güneş ve gezegenleri hareket
halinde gösteren bir Plenatarium da yapmıştı. Bilgin bu cihazla yıldızlarla
birlikte bulutu ve şimşekleri de inceliyordu.
Ünlü bilgin ayrıca
kendisine has metodlarla bir kısım taşlardan mükemmel cam imal etme usûlünü
keşfetmiş, cam sanayiinin de öncüsü olmuştu.
Bilgin İbn-i Firnas'ın aynı
zamanda İslâm musıkîsinin İspanya'da topluma mal edilmesini sağlamıştır.
Libya'da onun onuruna posta pulu basıldı.Irak'ta Bağdat Uluslararası
Havaalanı'nda onun anısına bir heykel dikildi.Bağdat'ın kuzeyinde İbn Firnas
Havaalanı'na onun adı verildi.Ay üzerinde güneybatıda King ve Ostwald
Kraterlerine yakın bir yerde 89 km çapındaki bir kraterin adı Abbas Ibn Firnas
Krateri diye isimlendirildi.
Görüşler Prof. Dr. Philip Hitti 'Arap
Tarihi' adlı eserinde şöyle der: İbn Firnas insanlık tarihinde ilk defa bilimsel
uçma girişiminde bulunan kişidir.
Alman bilim tarihi araştırıcısı Sigrid
Hunke, İbn- i Firnas'ın yaptığı bu uçakla İkaros'un rüyasını gerçekleştirdiğini
dile getirmektedir.
Prof. Dr. Osman Turan da İbn-i Firnas'ın İslâm
medeniyetinde modern havacılığın öncüsü olduğunu dile getirdikten sonra şöyle
bir tesbiti de ilâve etmektedir: Daha doğrusu şu dünya tarihinde ilk defa uçmayı
gerçekleştiren, uçak yapan bir Müslümandır.
Ortaçağ’da gökbilim [değiştir]
Eagle nebulasından ilginç bir görüntü
Apollo TeleskobuOrtaçağ’da
gökbilim bilgilerinin İslam bilginlerince geliştirildiği ve bu bilgilerin
sonradan Batı'ya aktarıldığı görülür. Gökbilimi geliştiren bu İslam
bilginlerinden başlıcaları şöyle sıralanır :
El-Fergani (805–880), Gök
cisimlerinin hareketleri üzerine yazılar yazdı, ekliptiğin eğikliğini
hesaplamasını sağladığı gözlemlerde bulundu.
El-Kindi (801–873), filozof ve
ansiklopedici bilgin, gökbilim üzerine 16 eser yazdı.
El-Battani (855–923),
gökbilimci ve matematikçi
El-Hasib El-Mısri (850–930), Mısırlı matematikçi
El-Harezmi (780-850): Türkistanlı matematikçi.
Ebubekir Er-Razi
(864–930), İranlı bilgin
El-Farabi (872–950) büyük filozof ve bilgin.
El-Khujandi 10. yy.’ın sonunda Tahran yakınında bir gözlemevi inşa etti.
Ömer Hayyam (1048–1131), cetveller hazırladı, takvimi geliştirdi.
Ibn
El-Haytham (965–1039), matematikçi ve fizikçi.
El-Biruni, (973–1048),
matematikçi, gökbilimci ve ansiklopedici.
El-Tusi (1201–1274), filozof,
matematikçi, gökbilimci ve ilahiyatçı; trigonometrinin kurucularından biri
olarak kabul edilir.
El-Kashi (1380–1429), (Özbekistan)
Ali Kuşçu (1403
- 1474 ) Türk gökbilimci, matematikçi ve dilbilimci
Meşhur Prof. Dr. P. K. Hitti, bu konuya yer verdiği "Siyasî ve Kültürel
İslâm Tarihi" adlı eserinin 3. cildinin 951. sahifesinde şu itirafta bulunur:
"İbn-i Firnas, insanın uçması konusunda ilk ilmî ve pratik teşebbüsü yapan kimse
olarak bilinmektedir."
Öte yandan Alman ilim tarihi araştırıcısı Sigrid
Hunke'yse, "İbn- i Firnas'ın yaptığı bu uçakla İkaros'un rüyasını
gerçekleştirdiğini" dile getirmektedir. Çağımızın değerli bilim adamı merhum
Prof. Dr. Osman Turan da İbn-i Firnas'ın "İslâm medeniyetinde modern havacılığın
öncüsü" olduğunu dile getirdikten sonra şöyle bir tesbiti de ilâve etmektedir:
"Daha doğrusu şu dünya tarihinde ilk defa uçmayı gerçekleştiren, uçak yapan bir
Müslümandır."
Görülüyor ki tarihte ilk uçak yapıp uçma şerefi de yine
bir Müslüman bilginine aittir. İbn-i Firnas'ın bu başarısı Batı'da uçak yapıp
uçmayı başaran Wringht Kardeşler'den 1023 yıl öncesine rastlamaktadır. 21.
yüzyılın eşiğinde İslâm dünyası, havacılık teknolojisinde hâlâ Avrupa ve
Amerika'ya bağlı olup kendi zenginliğini uçak mukabilinde bu ülkelere
aktarıyorsa, herhalde İbn-i Firnas ve Hezarfen Ahmed Çelebi gibi hayatını bu
uğurda tüketen ilim adamlarının kemikleri sızlıyordur. İbn-i Firnas'ın keşfi,
bilim ve medeniyete hizmeti bundan ibaret değildi. Güneş ve gezegenleri hareket
halinde gösteren bir Plenatarium da yapmıştı. Bilginimiz bu cihazla yıldızlarla
birlikte bulutu ve şimşekleri de inceliyordu. Ünlü bilginimiz ayrıca kendisine
has metodlarla bir kısım taşlardan mükemmel cam imal etme usûlünü keşfetmiş, cam
sanayiinin de öncüsü olmuştu. Bilginimiz İbn-i Firnas'ın aynı zamanda İslâm
musıkîsinin İspanya'da topluma mal edilmesini sağlayan değerli, duygulu ve çok
hassas bir musikîşinas olduğunu da görüyoruz.
ms. 9. yüzyılda
günümüzdeki ispanya ve portekiz topraklarında endülüs emevi devleti vardı. o
zamanlar bağdat ve kurtuba devrin ilim ve kültür merkeziydi. bugünkü bağnaz
islam anlayışıyla zerre kadar alakası olmayan bir dönemdi. zaten avrupaya
rönesansı yaşatan bu dönem horasanda, bağdatta, endülüste yazılmış olan islam
alimlerinin bilim kitaplarının sonradan avrupaya getirilip latinceye çevrilmesi
olmuştur.
ya öyle bir dönem ki dünyayı her açıdan etkilemiş. ilk defa
"gemilerini yakan" müslümanların 750-1000 yılları arasında kurduğu büyük bir
medeniyetti zira endülüs. toledo, kurtuba gibi önemli şehirlerde müzikte,
sanatta, özellikle bilimde modern atılımların yapıldığı zamanlardı. mesela
müzikte bugünkü ağzımızın salyalarıyla dinlediğimiz flamenko ezgileri,
tavırları, gırtlağı oradaki müslüman kültürün etkilediği ve ortaya çıkarttığı
şeylerdir. mesela ii.abdurrahman tahta geçince etrafına dünyanın her yerinden
müslüman elimleri endülüse çağırdı. bunlardan biri de bağdat ın büyük müzik
ustası, dahi müzisyen ziryab ispanyolların bugün folk müzik olarak kullandıkları
mistik flamenko nun ilk icracısı sayılabilir.
işte ibni firnas da bu
zamanlarda yaşamış "modern havacılığın öncüsü" olan bir bilim adamıdır. evet
yanlış duymadınız 850 li yıllarda modern havacılığın öncüsü bir müslümandı ibn
firnas.
ilk başta insanların aklına wright kardeşler gelir, sonra
düşünürüz hayır ya "hazarfen var, lagari hasan var". ama ibn firnas fazla
bilinmez. ama büyük bir bilim adamıdır onu tanımak gerekir.
ibn
firnas "modern" manada planörü tasarlayan, yapan ve uçan bir bilim adamdır. işin
garibi bu buluşu ilk paraşütü bulan kişiden gelir 852'de gözüpek bir adam, armen
firman, kurtuba'da bir kuleden uçmaya karar verdi. aynı dönemde 'mücitleri'
teşvik eden andalusya halifesi'nin teşvikiyle birtakım çıtalar ve kumaştan
yaptığı 'kanatlar' ile bir kuleden atlamış, uçamamış ama yere yavaş düştüğü için
ölmemiş. böylelikle paraşüt bulunmuştur. bir çok yara, hasarla kurtuldu, genç
ibn firnas onu gördü.
bunu gören ibn firnas 875'te bir planör inşa etti ve
kendini kuleden roket gibi fırlattı. uçuş büyük oranda başarılı idi ve kalabalık
bir insan grubu tarafından izlendi. ancak, inişi biraz sert oldu, sırtını
incitti. planörün kuyruk kısmında
yeterli önlem almadığı söylendi, manevra
için kuyruğu yeterli tasarlamamıştı. sonrası hakkında bilgi yok. yani işin
gerçeği dünyada ilk uçağı yapan bu insandır.
cam sanatının temeli de ibn
firnastan gelmektedir. toprakta bulunan silisyumdan camı ortaya çıkartan kişi
olarak bilinir.
aynı camı 'okuma gözlüğü' haline sokan, müslüman
ispanya'nın cordoba şehrinde yaşayan abbas ibn firnas'tır
mücevhercilik,
astronomi, kimya alanlarında da pek çok özelliği vardır firnas ın:
"gezegenlerin ve yıldızların hareketini temsil eden bir daire zinciri
geliştirdi. ayrıca kaya kristallerini kesme yöntemini geliştirdi. o zamana kadar
sadece mısırlılar kristal kesmeyi biliyordu. bundan sonra, ispanya mısır'dan
kuartz ihracını bıraktı."